Beautiful After Breast Cancer Foundation

Preventie

Hoe kun je het risico op borstkanker verkleinen en waarom is vroegtijdige opsporing belangrijk? Sommige risicofactoren, zoals leeftijd en erfelijke aanleg, kun je niet veranderen. Andere factoren hangen samen met je levensstijl. Door je persoonlijke risico beter te begrijpen, kun je samen met je arts bekijken welke preventieve maatregelen en screeningsonderzoeken voor jou aangewezen zijn.

Diagnose

Ik kreeg de diagnose kanker... Deze website is een portaal die u en uw naasten zal helpen om persoonlijke informatie en antwoorden te vinden voor uw probleem.

Deze website moet een houvast  en steun zijn voor patiënten op weg naar herstel en een beter leven.

Het "Diagnose" gedeelte van onze website is opgesteld in twee belangrijke delen. Ten eerste zorgen we in "Anatomie en Fysiologie" voor een basiskennis van de borst. In het tweede deel "Tumoren en aandoeningen" gaan we dieper in op alles wat met aandoeningen van de borst te maken heeft.

Verder wensen wij vrouwen te informeren die zich afvragen of zij wel een borstprobleem hebben, maar daarvoor nog niet onmiddellijk hun arts willen consulteren. Kennis en informatie kunnen dikwijls een onmiddellijke geruststelling betekenen indien de vrouw zelf in staat is het probleem te onderkennen en inziet dat hier geen specifieke behandeling voor noodzakelijk is. Anderzijds trachten we ook vrouwen te informeren bij wie wel degelijk een ernstig borstprobleem is vastgesteld, zoals bijvoorbeeld een kwaadaardige aandoening, en die goed voorbereid naar hun arts willen stappen.

Behandeling

Bij de behandeling van een borstkanker hoort meteen ook een keuze gemaakt te worden rondom de reconstructie. Er is geen fundamenteler doel van onze Stichting dan deze awareness bij de patiënten en oncologische chirurgen te brengen. Door vooraf een geïnformeerde beslissing te nemen, blazen we geen bruggen op voor een latere reconstructie zonder hierbij het oncologische aspect uit het oog te verliezen. Uiteraard primeert de overleving en zal de beslissing van de oncologische chirurg altijd voorgaan.

Op de pagina "Beslissen" staat alle informatie die u kan verwachten tijdens een eerste consultatie alvorens u de tumor laat verwijderen. Deze pagina is zeer uitgebreid en uw plastisch chirurg zal enkel die informatie vermelden die voor uw persoonlijke situatie toepasbaar is.

"Verwijderen van de tumor" vertelt het verhaal van de operatie zelf. Dit is de belangrijkste operatie want een goede wegname van de tumor is en blijft het belangrijkste. We leiden u door de verschillende vormen van wegname. Deze beslissing wordt vaak voor u genomen door een multidisciplinair team van oncologen, radiologen, pathologen, radiotherapeuten, borstverpleegkundigen, gynaecologen, oncologische chirurgen en plastische chirurgen.

In het deel "Borstreconstructie" staat alle informatie en illustratie van de verschillende soorten reconstructie met bijhorende stappen.

Revalidatie

Wie behandeld is voor kanker heeft vaak een lange periode nodig om te herstellen.

Kanker is een ingrijpende ziekte met een zware behandeling. Vaak kampen mensen nadien met psychosociale en/of lichamelijke problemen zoals stress, angst, extreme vermoeidheid, pijnlijke gewrichten, een verminderde conditie, lymfoedeem… Dit kan een grote invloed hebben op het algemeen welzijn.

Er zijn revalidatieprogramma’s die worden aangeboden door de meeste ziekenhuizen. We behandelen hier een aantal grote thema’s.

Quality of life

De levenskwaliteit is een belangrijke factor bij het omgaan met borstkanker. Daarom is het belangrijk om coping-mechanismen te vinden die werken, en die zullen van patiënt tot patiënt verschillen. Voor sommigen kan dat zijn: plezier vinden in activiteiten die zij voor de diagnose deden, tijd nemen om te genieten, vrijwilligerswerk doen, lichaamsbeweging... Van het grootste belang is dat studies hebben aangetoond dat het accepteren van de ziekte als een deel van iemands leven een sleutel is tot effectieve verwerking, evenals het focussen op mentale kracht om de patiënt in staat te stellen verder te gaan met het leven. In dit gedeelte behandelen we enkele onderwerpen die patiënten tijdens en na de behandeling ervaren en geven we informatie om deze aan te pakken.

Risicofactoren voor borstkanker

Welke risicofactoren voor borstkanker zijn er? Lees wat leeftijd, erfelijkheid, dicht borstweefsel, hormonen, overgewicht en alcohol betekenen.

Risicofactoren voor borstkanker

Niet iedereen heeft hetzelfde risico op borstkanker. Verschillende factoren kunnen dat risico verhogen of verlagen: je geslacht en leeftijd, borstkanker in de familie, de dichtheid van je borstweefsel, hormonen, eerdere kanker of bestraling, overgewicht en alcohol. Op deze pagina lees je wat bekend is over elk van die factoren. Bespreek vragen over jouw persoonlijke risico met je arts.

Welke factoren beïnvloeden het risico op borstkanker?

Geslacht en leeftijd

Vrouw zijn is de belangrijkste risicofactor, maar ook mannen kunnen borstkanker krijgen: op ongeveer 100 patiënten is er 1 man. Borstkanker komt vooral voor na de leeftijd van 50 jaar, maar kan ook veel vroeger optreden, vanaf de leeftijd van 30 à 35 jaar. Zulke zeer jonge patiënten zijn eerder een uitzondering.

Borstkanker in de familie

Borstkanker in de familie (een belaste familiale voorgeschiedenis) is een van de sterkste aanwijzingen voor een groter risico op borstkanker. Het risico voor andere vrouwen uit die familie is hoger naarmate er meer vrouwen in de familie borstkanker kregen, naarmate ze nauwer met elkaar verwant zijn en naarmate ze jonger waren toen de diagnose werd gesteld.

85% van de patiënten heeft geen borstkanker in de familie. Heeft een eerstegraadsverwante (moeder, zus of dochter) borstkanker, dan is het risico aanzienlijk verhoogd (twee keer zo hoog). 5 tot 10% van alle borstkankers is erfelijk bepaald. In die families komt borstkanker zeer vaak voor, en vaak op jonge leeftijd. Vaak kan dan een dominante erfelijke factor worden aangetoond (het BRCA1- of BRCA2-gen).

Wil je meer weten over erfelijkheid? Op Genetische factoren lees je welke familiegegevens belangrijk zijn, wanneer erfelijkheidsonderzoek zinvol kan zijn en wat BRCA1 en BRCA2 betekenen.

Dicht borstweefsel (borstdensiteit)

Met een mammografie kan worden bepaald hoe dicht je borstweefsel is. Dat heet de borstdensiteit. Hoe dichter (denser) het borstweefsel, hoe hoger het risico op borstkanker. Een hoge borstdensiteit is een onafhankelijke risicofactor (tot ongeveer 4 keer bij zeer dense borsten tegenover vetrijke borsten). Ze is deels erfelijk bepaald en wordt ook beïnvloed door leeftijd, gewicht en hormonen. Dense borsten maken een mammografie ook moeilijker te beoordelen.

Hormonen die je lichaam zelf aanmaakt (oestrogeen)

Oestrogeen is een vrouwelijk hormoon dat je lichaam zelf aanmaakt. Het speelt een cruciale rol bij het ontstaan van borstkanker. Vrouwen die al vóór de leeftijd van 11 jaar voor het eerst menstrueren (een vroege menarche), hebben een verhoogd risico op borstkanker. Hetzelfde geldt voor vrouwen bij wie de menopauze laat begint. Omgekeerd hebben vrouwen bij wie de menopauze vroeg begint, een lager risico op borstkanker. Het verwijderen van de eierstokken vóór de menopauze verlaagt de kans op borstkanker. Hoe groot dat effect is, hangt af van je leeftijd en eventuele erfelijke aanleg.

Algemeen geldt: hoe langer het lichaam blootstaat aan het vrouwelijke hormoon oestradiol, hoe hoger het risico op borstkanker. Dat betekent een hoger risico bij een vroege puberteit, een late menopauze, een late eerste zwangerschap en bij vrouwen die geen kinderen kregen (nullipare vrouwen). Lang borstvoeding geven zou het risico eerder verlagen.

De pil (orale anticonceptie)

De pil verhoogt de kans op borstkanker licht zolang je ze neemt. Voor de hormoonspiraal zijn de gegevens tegenstrijdig; een eventueel effect is in elk geval klein. Omdat borstkanker bij jonge vrouwen zeldzaam is, gaat het in absolute aantallen om een klein effect. Na het stoppen verdwijnt dit extra risico geleidelijk.

Hormoonbehandeling tijdens de menopauze (hormonale substitutie)

Vrouwen met klachten door de menopauze, zoals warmteopwellingen (opvliegers), transpireren, slecht slapen en prikkelbaarheid, kunnen ervoor kiezen om hormonen te nemen. Zo'n hormoonbehandeling vraagt deskundige begeleiding. Als ze correct wordt voorgeschreven, verbetert ze de levenskwaliteit duidelijk.

Oestrogeen is het meest doeltreffende hormoon tegen die klachten. Wie alleen oestrogeen neemt, stimuleert daarmee ook de binnenwand van de baarmoeder. Dat kan bloedverlies veroorzaken en bij langdurig gebruik de kans op baarmoederkanker verhogen. Door aan het oestrogeen een progestatief hormoon toe te voegen (een hormoon dat werkt zoals progesteron), kun je baarmoederbloedingen en baarmoederkanker vermijden. De kans op baarmoederkanker wordt dan zelfs lager dan bij vrouwen die geen hormonen nemen.

Hormonale substitutie verhoogt de kans op borstkanker licht, vooral bij gecombineerde behandeling en langer gebruik. Voor de meeste vrouwen met hevige klachten wegen de voordelen bij kortdurend gebruik op tegen dat risico. Bespreek met je arts welke vorm, dosis en duur voor jou past. Vaginale oestrogenen in lage dosis verhogen het risico niet.

Een andere manier om een synthetisch progestatief te vermijden, is een hormoonspiraal. Bij vrouwen die 'oestrogenen alleen' nemen, brengt een spiraal met progestatief de binnenwand van de baarmoeder volledig tot rust. Zo'n spiraaltje kan vijf jaar in de baarmoeder blijven en kan tijdens een gewone raadpleging worden geplaatst. Je hoeft het progestatief dan niet via de mond in te nemen. Daardoor komt er geen hoge dosis progestatief meer vrij in het lichaam. Over het effect van de spiraal zelf op de kans op borstkanker zijn de gegevens tegenstrijdig.

Er zijn ook recente gegevens over de invloed van andere preparaten op de borst. Die lijken veelbelovend. Neem daarom contact op met je arts, zodat jullie samen de behandeling kiezen die voor jou het best past.

Synthetische hormonen na de menopauze verhogen het risico op borstkanker minimaal.

Overgewicht (obesitas)

Vrouwen met obesitas (een BMI hoger dan 30) hebben een hoger risico op borstkanker, vooral na de menopauze. De BMI of body mass index is een maat voor je gewicht in verhouding tot je lengte.

Eerdere kanker

Vrouwen die eerder eierstokkanker hadden, hebben een verhoogd risico op borstkanker. Vrouwen die al borstkanker hebben gehad, hebben een verhoogde kans op borstkanker in de andere borst (contralateraal borstcarcinoom). Zij moeten daarom levenslang gescreend worden. Die kans is groter als de eerste borstkanker op jonge leeftijd optrad, als er borstkanker in de familie voorkomt en als er in situ (niet-invasieve) kankers aanwezig waren.

Bestraling (ioniserende straling)

Ook blootstelling aan ioniserende straling op jonge leeftijd (jonger dan 30 jaar) is een risicofactor, net als een vroegere bestraling voor lymfeklierkanker (lymfoom), bijvoorbeeld de ziekte van Hodgkin.

Alcohol

Alcohol drinken verhoogt het risico op borstkanker. Hoe meer alcoholische consumpties, hoe hoger het risico.

Elk glas alcohol per dag verhoogt de kans op borstkanker met ongeveer 7 tot 10%.

Meer weten over screening en erfelijke aanleg?

Wil je weten hoe borstkanker vroeg kan worden opgespoord en hoe je zelf veranderingen aan je borsten kunt opmerken?

Lees dan Screening en zelfonderzoek.

Draag je een erfelijke aanleg, zoals een BRCA-mutatie, of komt borstkanker vaak voor in je familie?

Op Genetische factoren lees je welke opvolging en preventieve mogelijkheden er dan bestaan.